Een leuke rubriek met feiten en weetjes…

… de steenkool die in Zuid-limburg gedolven werd, miljoenen jaren geleden onstaan en gevormd werden in Zuid-Amerika?

… onder de vroedvrouwenschool in Heerlen geen kolen mochten worden ontgonnen, om zo mijnschade te voorkomen?

…de Nederlandse staat een tweetal postzegels heeft uitgebracht, met als thema, de Nederlandse Mijnbouw?

 

postzegel1postzegel2

 

… de oorsprong van de Zuid-Limburgse steenkolenwinning te vinden is in het Wormdal omstreeks 1100?

… in de elektrische centrale van de Staatsmijn Maurits in geleen in 1949, turbogeneratoren stonden die destijds maar liefs 154 megawatt leverden?

… de Oranje-Nassau mijn IV te Heksenberg (Heerlen) de dikste kolenlaag had (4,20 Meter)? Eigenlijk bestond deze kolenlaag uit twee kleinere kolenlagen, die door verzakkingen in de bodem, op elkaar kwamen te liggen. Het ontginnen van de kolen was in deze hoge kolenlagen dan ook zéér gevaarlijk en werd meestal in twee of meerdere keren gedaan. Het stutten van dit soort kolenlagen was erg zwaar werk, omdat de stutten (stijlen) erg lang moesten zijn en dus erg zwaar waren.

hogepijler
op de foto een vergelijkbare hoge pijler op de Oranje-Nassau I,
gelegen tussen de oude 168 meter verdieping en de 250 meter verdieping (23 Oktober 1953)
Let op de enorme stijlen, die elk zo’n 107 kilogram wegen!

… het Nederlands Mijnmuseum gevestigd is in de énige nog overgebleven stalen mijnschacht van Nederland?

… bij de schacht Willem I van de Domaniale mijn te Kerkrade als enige schacht in Nederland de schachtwielen onder elkaar in plaats van naast elkaar geplaatst waren?

… de twee schoorstenen van de Oranje-Nassau I mijn te Heerlen, genaamd “Lange Jan” en “Lange Lies” met respectievelijk 130 meter en 155 meter, de hoogste schoorstenen van hun tijd in Europa waren?

 

langejanlies

 

… naast de nooit in produktie genomen Staatsmijn Beatrix in Vlodrop, nóg twee grote steenkolenmijnen én een grote proefmijn in het zogenoemde “peelveld” gepland waren?

… de Oranje-Nassau III mijn te Heerlerheide, de meeste kolen produceerde van de vier Oranje-Nassau mijnen? (38.265.000 ton)

… in het Nederlands Mijnmuseum in Heerlen de originele en geconserveerde ophaalmachine uit 1897 te zien is?

 

ophaalmach

 

… de diepste schacht die de Staatsmijnen hebben aangelegd ruim 1200 meter diep is? (Staatsmijn Beatrix in Vlodrop)

… in het “zadel van Puth” -een kolenontginningsgebied rond de plaatsen Puth en Schinnen- ,pijlers voorkwamen die bijna verticaal liepen, de zogenaamde “steile pijlers”?

… de ophaalmachines van de betonnen schachten I en II van de Staatsmijn Maurits te geleen, die overigens van de fabriek van “Smit Slikkerveer” kwamen, ieder zo’n 1900 pk leverden?

 

schachtmaurits

 

… de ventilatoren ter ventilatie van de schachten van de Staatsmijn Emma te Treebeek een capaciteit hadden van maar liefst 24.000 kubieke meter lucht per minuut?

… schacht III van de Staatsmijn Emma ofwel de kolenskip maximaal 25 ton kolen in één keer kon ophalen?

… de steenberg van de Staatsmijn Maurits te geleen uiteindelijk 26.000.000 ton steen bevatte, 110 meter hoog was en een oppervlakte besloeg van 84 hectare?

 

mauritssteenberg

 

… de Staatsmijnen een eigen spoorwegbedrijf had, en in 1952 49 locomotieven en 1400 wagons van allerlei soorten bezat?

… de Staatsmijn Emma in Treebeek een houten koeltoren had, die in 1935 voorzien werd van een betonnen mantel?

… dat Martin Herbergs – vrijwilliger van ons Mijnmuseum – een Koninklijke onderscheiding verleend is voor zijn inzet voor alles wat met het verleden van de mijnindustrie en de mensen te maken heeft. Hij is de initiatiefnemer van de Gedachteniskapel van de mijnwerkers – voormalig lijkenhuisje Stm. Wa _ gewijd aan de verongelukte mijnwerkers zowel bovengronds als ondergronds te Landgraaf.

Thans is hij lid van de Klankgroep Stichting Koempel verhaalt ter verwezenlijking van een wetenschappelijk boek betreffende de Mijnbouw in Limburg en ondersteunend lid van Cultuurstad Maastricht 1918.

 

mwkapel

 

… op Staatsmijn Hendrik in Brunssum, het mijnwater dat zich verzameld had in de watergalerijen, met 9600 liter/minuut omhoog werd gepompt?

… de éérste stoomketel voor de Staatsmijn Wilhelmina in terwinselen door 32 paarden de “Heesberg” in Heerlen op werd getrokken?

… op 17 september 1944 om 22.15 uur de turbogenerator op de Oranje-Nassau I mijn te Heerlen, door de Duitsers met dynamiet werd opgeblazen, om zo te voorkomen, dat deze onbeschadigd (en dus productieklaar) in Amerikaanse handen zou vallen?

 

verwoesteturbo

 

… in 1918 het Fonds voor Sociale Instellingen (FSI), dat als doel had, de belangen van de werklieden van de Staatsmijnen te bevorderen, werd opgericht?

… de steenberg van de Willem-Sophia in Spekholzerheide jarenlang intern gebrand heeft en dat tegenwoordig de firma “WiSo-split” deze steenberg exploiteert, om van het “gebakken” materiaal fietspaden e.d. aan te leggen?

… het zwembad “Terworm” en het naastgelegen kasteel “Terworm” in Heerlen tot de mijnsluiting eigendom waren van de Oranje-Nassau Mijnen? (onder kasteel Terworm is eveneens de laatste ON I pijler in bedrijf geweest, tot eind december 1974. De wandelondersteuning bevindt er zich thans nog op een diepte van zo’n 340 m).

 

zwembad-terworm

 

… voor de bouw van de schoorsteen “Lange Lies” van de Oranje-Nassau I mijn in Heerlen, 2000 kubieke meter gewapend beton en 500.000 stenen zijn gebruikt en dat de schoorsteen met een gewicht van 5,6 miljoen kilo, een doorsnede aan de voet van 12,28 meter en aan de top 7,12 meter, op 80 heipalen rustte, die elk een draagvermogen hadden van 100 ton en die zo’n 9 meter de grond in waren geheid?

… de krachtigste ophaalmachines ooit in de Limburgse kolenmijn gebruikt, op de Staatsmijn Hendrik waren geinstalleerd rond 1960 en dat deze ophaalmachines 7200 pk hadden en een liftsnelheid van 20 meter per seconde ofwel 72 kilometer per uur konden bereiken?

… schacht Beerenbosch II van de Domaniale Mijn in Kerkrade in 1974 werd overgenomen door de “Eschweiler Bergwerks Verein” en dat de schacht tot begin 1994 dienst deed als pompschacht voor de nabij gelegen Duitse mijnen “Anna” bij Alsdorf en “Emil Mayrisch” bij Siersdorf?

 

beerenbosch2

 
… vóór de oorlog 70 procent van de Limburgse kolen werden geëxporteerd.

… om het probleem met het vervoer van mijnwerkers te lijf te gaan, een stoomtramlijn tussen Heerlen en de Staatsmijn Emma in Treebeek werd aangelegd?

… dat in 1945, vlak na de oorlog, zo’n 30 gezinnen uit o.a. Brunssum vanuit de Limburgse steenkolenmijnen naar Indonesië vertrokken zijn, om op Borneo (Met name de plaats Loakulu) in de steenkolenmijnen te gaan werken?
(Nederlands Mijnmuseum is naarstig op zoek naar informatie, foto’s, documentatie en dergelijke omtrent bovengenoemd item. Kent u mensen of misschien wel nabestaanden die destijds rond 1945 of 1946 naar Indonesië zijn gegaan, om daar in de steenkolenmijnen te gaan werken? Neem dan contact op via onze Contact-pagina.) ( Foto : Boek “TANAH AIR KITA” – Tweede druk)

 

opaslangen
Jozef Slangen met afbouwhamer

 

.. dat er op dit moment nog altijd zo’n 36.000 mijnwerkers dagelijks in 8 steenkolenmijnen in Duitsland werken en dat deze 8 steenkolenmijnen samen jaarlijks maar liefst 25 miljoen ton steenkolen produceren?

… dat ná de oorlog oud “SS-ers”, die in de mijn te werk gesteld werden en die op hun beurt aan de limburgse koempels vroegen : wat heb jij uitgevreten?

… dat op de begane grond van het Nederlands Mijnmuseum, de hiernaast getoonde gedenksteen, onthuld op 19 April 1947, vervaardigd door de Heerlense beeldhouwer Harry Stump, ter herinnering aan de drie en twintig personeelsleden, die gedurende de oorlogsjaren het leven voor het vaderland gaven, bewaard is gebleven?

 

gedenksteenklein

 

… dat in de midden-Limburgse gemeente Swalmen een nieuwe mijn gepland was, waarvan de bovengrondse situtie in detail op tekening staat?

… dat op 14-03-1976 de twee, 6 ton zware schachtwielen van de voormalige Oranje-Nassau mijn II te schaesberg, in de luchtschacht “Nulland” te Kerkrade zijn geplaatst?

… dat er een carnavalsliedje bestaat over de “Lange Jan”, een van de schoorstenen van de voormalige Oranje Nassau I te Heerlen? ( Tekst en muziek : Wiel Knipa )
 

langejanlied

 

Wordt vervolgt…

Translate »